Voor contact:
(013) 505 28 28

 
Sint Petrusparochie
Vrijthof 33
5081 CB  Hilvarenbeek
(013) 505 28 28


fill logo petrus
Bouwgeschiedenis

De bouwgeschiedenis van de kerk gaat terug tot het eind van 10e eeuw. Op de plaats van de huidige kerk moet toen een romaanse zaalkerk gebouwd zijn met een lengte van 15 tot 20 meter en een breedte van 9 meter. De kerk moet volgens A.M. Frenken gesticht zijn tussen 970 en 995, en wel door gravin Hilsuïndis of Hildewaris, de echtgenote van graaf Ansfried. 

Omstreeks 1155 werd de bestaande kerk uitgebreid tot een romaanse pijlerkerk, die in ieder geval twee zijbeuken en een koor kende. Deze uitbreiding valt volgens A.M. Frenken samen met de stichting van het kapittel, waarvan in 1157 voor het eerst melding gemaakt is.

Omstreeks 1350 werd de kerk nogmaals uitgebreid. Hierbij werd uitgegaan van het middenschip, het oudste gedeelte van de kerk. De pijlers van het huidige middenschip stammen uit die tijd. Wel zijn ze meerdere malen van vorm veranderd, voor het laatst bij de restauratie van de kerk aan het begin van de 20e eeuw. De zijschepen zullen lager en smaller geweest zijn dan de huidige. Datzelfde geldt voor de transepten, d.w.z. de dwarsarmen vóór het hoogkoor. Ook werd in de loop van de tijd het koor uitgebreid, en wel tot zijn huidige omvang. De kerk kende een inpandige toren, zoals op te maken is uit de bredere en hogere overspanning van de eerste travee (gewelfvak tussen twee bogen). De oude toren werd afgebroken toen de bouw van de huidige toren voltooid, of nagenoeg voltooid was. 

Omstreeks 1450 werd de huidige toren gebouwd, met  hoogstwaarschijnlijk als opdrachtgever de deken van het kapittel. Tegelijkertijd werd ook de kerk uitgebreid en aan de gotische stijl van de tijd aangepast. De 15e-eeuwse kerk had de vorm van een basilica, d.w.z. een hoog middenschip en twee lagere zijschepen. 

In de 16e eeuw zijn de beide zijschepen verhoogd, waardoor de kerk haar huidige pseudo-basilicavorm kreeg. Men spreekt van pseudobasilica, wanneer middenschip en zijschepen zich onder één dak bevinden. Overigens bevinden zich middenschip en noordelijk zijschip onder één dak, terwijl het bredere zuidelijke schip apart overkapt is. Door de verhoging van de zijschepen kwamen de oorspronkelijke vensters boven de scheibogen onder het dak terecht en daarmee verloren zij hun eigenlijke functie.

Bekijk hier de plattegrond van de kerk .

Het middenschip wordt thans afgesloten door een houten tongewelf. Dit gewelf werd gebouwd na de grote brand van 1583, die het centrum van het dorp in de as legde. Ook kerk en toren werden toen door de brand getroffen. Eveneens in de 16e eeuw werd het westelijke dwarsschip verbreed. Verder werden de transepten verbreed, wellicht ter wille van een liturgische functie. Zo werd aan de noordzijde ruimte geschapen voor de kapel van de Sacramentsgilde, aan de zuidzijde voor de Mariakapel.

 
fill